Interview

‘Deze socioloog zet je aan het denken over wat thuis is.’

In gesprek met Lex Bohlmeijer op de Correspondent.

“Wat is er toch aan de hand in Nederland? Terwijl de veiligheid toeneemt voelen veel mensen zich juist onveiliger. En nog zo’n paradox: mensen vinden dat het slecht gaat met Nederland, terwijl ze gelukkig zijn met hun eigen leven. Er worden knetterende debatten gevoerd over onze samenleving, niet zelden met een giftige insteek. Vele politici wekken de indruk dat Nederland ontvreemdt wordt door andere culturen.

Valt Nederland van ellende uit elkaar?

Als je daar een origineel antwoord op wil horen in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen, luister dan naar socioloog Jan Willem Duyvendak. Hij is hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam en sinds 1 januari directeur van het prestigieuze NIAS. Duyvendak doet al tien jaar onderzoek naar thuis en thuisgevoel. De resultaten publiceerde hij onlangs in een toegankelijk boek: Thuis. Het drama van de sentimentele samenleving.
Hier vind je meer over zijn boek. Wie het leest krijgt een ander beeld van Nederland.”

Beluister de podcast op de site van de Correspondent

‘Nederland is helemaal niet meer tolerant’

Interview in Folia.

‘Er is geen reden tot paniek, en toch is er paniek.’ Vanuit die gedachte doet hoogleraar Jan Willem Duyvendak al tien jaar onderzoek naar je thuis voelen. In die tien jaar is dat een steeds groter thema geworden in de politiek: ‘Wij zijn een van de meest eensgezinde landen van Europa, en toch voelt het voor veel mensen alsof Nederland uit elkaar valt.’

Interview: ‘De verzorgingsstaat is superieur’

Samenlevingsopbouw Vlaanderen is volop bezig zijn kijk op vermaatschappelijking scherp te stellen. Daarom gingen we praten met professor Jan Willem Duyvendak.

Jan Willem Duyvendak is geen onbekende van Samenlevingsopbouw. Van 1996 tot 2002 bekleedde hij de leerstoel Wetenschappelijke Grondslagen van het Opbouwwerk aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Ondertussen is hij faculteitshoogleraar sociologie aan de Universiteit van Amsterdam. Daar publiceert hij onder andere over sociale bewegingen, de culturalisering van burgerschap, en de transformatie van de verzorgingsstaat. Als socioloog tracht hij empirisch en reflexief tewerk te gaan. Duyvendak wil concepten als de participatiesamenleving, vermaatschappelijking en eigen kracht-denken minder ideologisch bekijken. Dat maakt zijn inzichten erg relevant voor de vermaatschappelijking van de zorg in Vlaanderen.

 

In een artikel op socialevraagstukken.nl stelt u dat we in on-sociologische tijden leven als het over sociaal beleid gaat. Wat bedoelt u daar precies mee?
Duyvendak: Ik geloof dat het Nederlandse decentralisatiebeleid en de transitie – of moet ik het afbraak noemen? – van de verzorgingsstaat op weinig empirische grond gestoeld is. Heel deze evolutie lijkt me voornamelijk door ideologie gedreven. Het beleid gebruikt idealen als autonomie en nabijheid op een manier die de ongelijkheid in de samenleving stevig dreigt te doen toenemen. Zeker wanneer ze, zoals nu het geval is, samengaan met een klimaat van antiprofessionalisme en anti-institutionalisme.”

Lees verder

Interview in Fellows: Diversité, discrimination et démocratie

Fellows_8On the question of how to deal with diversity, France seemingly occupies a unique position. There is little space for ‘diversity’ in its public sphere. Under the banners of républicanisme and laïcité, French politicians suggest that all citizens are politically equal, irrespective of religion, customs, background, etc. (all considered ‘private’ matters). French policy-makers care little about the religious and ethnic backgrounds of citizens; it is with disbelief that they discover that such characteristics are formally registered by the state in other countries.

Many French politicians take pride in their country’s ‘exceptionalism’ and claim that the neutral public sphere (or at least one without ‘ostentatious’ religious symbols) leads to a more harmonious society than the communitarian approach favoured by Anglophone countries. My own country, the Netherlands, is often portrayed as the very opposite of France, as a country that pursues ‘multicultural’ policies that grant public space and recognition to religious and ethnic groups. Quelle horreur !

As a researcher, I must admit that I am often surprised by politicians who focus on discursive di erences between countries, as discourse seems so often divorced from what is actually happening on the ground. I don’t mean here that ‘we’ don’t live up to our ideals (although this might be true as well). My claim, rather, is that politicians routinely misunderstand the character of their own ideals. Let me explain.
Read the interview

‘De waarden waarmee we nieuwkomers confronteren zijn helemaal niet zo Nederlands’

8rX7pcuO_400x400‘In het huidige debat over de integratie van nieuwkomers ontbreekt het aan feiten. Studenten en wetenschappers hebben daarin een belangrijke rol, ze moeten zich meer bewust zijn van van de Nederlandse geschiedenis. Dat stelt UvA-hoogleraar Jan Willem Duyvendak.

De socioloog beticht Nederlanders donderdag in een essay in de Groene Amsterdammer van collectief geheugenverlies. In het debat over moslims wordt vaak gesteld dat de cultuur van moslims haaks staat op typisch Nederlandse waarden als rechten van vrouwen en homo’s of scheiding van kerk en staat, zegt Duyvendak. ‘Terwijl wij die normen en waarden nog helemaal niet lang geleden hebben omarmd en de laatste decennia keihard zijn bevochten.’

Lees verder